Jak można uczyć się skutecznie?

Zaburzenia uwagi i  koncentracji powodują zasadnicze trudności w  przyswajaniu i  przetwarzaniu informacji. Zdobywanie wiedzy musi zawierać element skupienia, o  który wśród dzisiejszych uczniów jest coraz trudniej. Przyzwyczajeni do szybkiego przewijania rolek, zdjęć i  filmików w internecie, zaburza w  dzieciach i  młodzieży podstawowe funkcje poznawcze. Dzisiejszy uczeń szczególnie łatwo się rozprasza, zamyśla, jest niecierpliwy, trudno mu zabrać się do nauki. Bardzo często odkłada różne sprawy na później, a  jego działania są chaotyczne. Ma problemy z  planowaniem czynności oraz często nie kończy, tego, co zaczął. Dziecko ze szkoły podstawowej jak i  ze szkoły średniej może mieć trudności ze zrozumieniem poleceń na sprawdzianach, a  nawet myli cyfry i  litery, nie mówiąc już o  podzielności uwagi.

Opracowano praktyczne wskazówki na różne trudności w uczeniu.

1. Gdy uczeń zabiera się do nauki z  myślą, że nie cierpi przedmiotu np. chemii:

   – takie nastawienie zniechęca mózg do chętnego przyswajania wiedzy

   – warto znaleźć motywację do nauki, im będzie silniejsza, tym da się więcej osiągnąć ( wiedza z  różnych przedmiotów poszerza horyzonty)

   – motywacja ze względu na oceny jest gorsza, ale mimo wszystko lepsza, niż żadna.

1. 2. Gdy uczeń uważa, że opanowanie jakiegoś działu przekracza jego możliwości:

      – taki typ myślenia, to droga do porażki.

      – warto zaprogramować umysł na osiągnięcie sukcesu.

      – uczeń stawia sobie wysokie wymagania, ale możliwe do zrealizowania.

   3. Uczeń poświecił czas na naukę do późnych godzin, a  klasówka zakończyła się oddaniem pustej kartki:

      – mózg, który potrzebuje odpoczynku i  snu, może zwyczajnie się zablokować i  pracuje na mocno zwolnionych obrotach.

      -po dobrze przespanej nocy mózg szybciej przyswaja wiedzę

      -uczeń podczas nauki powinien robić przerwy, by nie nastąpiło zmęczenie „materiału”.

   4. Uczeń długo siedział na książką, a  nie wie o  czym czytał:

      -warto koncentrować się nad treścią, a  nie tylko udawać, że się czyta, bo patrzy się na litery.

      -warto wstępnie zapoznać się z  tekstem, potem go porządkować, zadawać pytania i  szukać na nie odpowiedzi.

      – warto użyć kolorowych podkreślaczy, by wyselekcjonować najważniejsze informacje.

      -trudny tekst można rozrysować w tabeli, schemacie, diagramie.

      -długi tekst uczeń może poznawać fragmentami

   5. Uczeń uczył się, a następnego dnia mało pamiętał:

      -wiadomości, aby pozostały w magazynie pamięci, muszą być powtórzone i  utrwalone

      – więcej powtórek – większa szansa na utrwalenie

      – hipokamp -część mózgu odpowiadająca za procesy pamięciowe. Bardzo niekorzystnie wpływa na niego stres.

   6. Uczeń położył się z zamiarem uczenia, ale zasnął:

      -pozycja horyzontalna to sygnał dla mózgu, że czas na odpoczynek.

      -warto zachować pozycję pionową przy odpowiednim napięciu mięśniowym.

   7. Uczeń nie zdążył odpowiedzieć na sprawdzianie na wszystkie pytania:

      – warto zacząć od tych najłatwiejszych

      -rozpoczęcie od trudnego pytania, powoduje szybki upływ czasu i pojawienie się stresu

      -udzielenie odpowiedzi na te łatwiejsze, daje poczucie sukcesu i pozytywnie nastraja przed kolejnymi pytaniami/zadaniami.

   8. Uczeń nie może skoncentrować się podczas wykładu nauczyciela:

      -Warto notować najważniejsze fakty, co ułatwi utrzymanie uwagi w stałej gotowości

      -dzięki pracy w ten sposób uczeń więcej zapamięta z lekcji i mniej czasu poświęci na naukę w domu.

   9. Uczeń ma napisać rozprawkę, ale nie wie jak się do tego przybrać:

      -warto zrobić rozgrzewkę umysłu tj wypisać jak najwięcej wyrazów na daną literę np.: bocian, balon, bidon… wciągu 3 minut.

      -nie można zmarnować rozgrzewki i  warto od razu ok 10 minut poświęcić na zaplanowanie rozprawki: uczeń zapisuje różne myśli do tematu pracy, pomysły, cytaty, argumenty, lektury. Uczeń przygotowuje konspekt. Robi wstęp, porządkuje zagadnienia w  rozwinięciu. W  zakończeniu podsumowuje główne myśli i  wnioski.

      10) Uczeń ma problemy z  zapamiętaniem wzorów, dat, słówek, definicji, tytułów itp. Jest rada:

      – uczeń na małych kartonikach zapisuje informację, a  na odwrocie wydarzenie, którego dotyczy np. data bitwy, a  na odwrocie jej nazwę.

      -czas pisania na kartonikach, to czas, w  którym już postępuje proces nauki

      – kartoniki dotyczące jakieś porcji materiału uczeń wkłada do jednej podpisanej koperty. Uczeń wraca do nich co jakiś czas, w  celu utrwalenia.

      11) Uczeń nie lubi języka obcego:

      – jest jedno wyjście tzn oswojenie języka

      – uczeń poświęca minimum 20 min codziennie na kontakt z tym językiem

      -uczeń traktuje naukę języka jak hobby

      -uczeń kolekcjonuje karteczki ze słówkami i  zwrotami

      12) Uczeń boi się sprawdzianów, klasówek, egzaminów:

      – gdy pojawia się lekkie zdenerwowanie to nawet dobrze, gdyż pobudza ono do sprawnego działania

      – gdy lęk paraliżuje, warto wyłowić jego źródło. Gdy uczeń jest dobrze przygotowany logiczne jest, że ma się czego obawiać. Nawet jeśli czegoś nie przerobił, warto by koncentrował się tylko na tym, co wie i  tego się trzymał. Kilka głębokich wdechów potrafi uspokoić i  dotlenić głowę.

      – uczeń musi mieć zaufanie do siebie, nie warto wmawiać sobie, że nie zda, nie podoła, bo jego system nerwowy od razu się osłabia.

      -gdy uczeń oczekuje na egzamin powinien stronić od osób zbyt pewnych siebie a  także od panikarzy.

       

      Dla prawidłowego funkcjonowania mózgu, warto aby uczeń odżywiał się mądrze, aby warzywa, owoce, ziarna były podstawą codziennego menu. Produkty zawierające duże ilości konserwantów i  barwników źle wpływają na koncentrację, przez co zapamiętywanie jest utrudnione. Niewątpliwie do osiągnięcia sukcesu potrzeba determinacji, systematyczności, wytrwałości a  nawet uporu.

      Powodzenia!

Bibliografia: A. Jurek (2012). „Skoncentruj się”. Wydawnictwo Harmonia.

G. Drygen, J. Vos (2000). „ Rewolucja w uczeniu”. Wydawnictwo Zysk i Ska.

Renata Nasiłowska